BIENNALE8
OTTIGNIES-LOUVAIN-LA-NEUVE
18 SEPT - 17 NOV 2013

UNE_EXPOSITION_UNIVERSELLE
(SECTION_DOCUMENTAIRE)
Création & design by Franck Halatre - artinthebox.be
Web design, Web Development, Hosting
Beginpagina / NL / DE PAVILJOENEN / Grand Rue P-3, Louvain-la-Neuve
Ik_koop_mijnticket
  • Het paviljoen van de onzichtbare stroming

    Beeldgalerij

    De wereld is veranderd in een actieve haard van nieuwe virussen. Biologische virussen die zich sneller voortplanten doordat meer mensen met elkaar in contact komen. Computervirussen die dienstdoen als niet-materiële massavernietigingswapens. Economische en financiële virussen die verantwoordelijk zijn voor een golf van faillissementen en plotse armoede. In alle gevallen veroorzaken deze virussen problemen, even spontaan en even verwoestend. Alles houdt verband met elkaar: financiële virussen (die vrij spel krijgen door de informatisering van ons beslissingsproces) tasten de echte economie aan en uiteindelijk ook onze gezondheid (zelfmoord, ziektes enz.). Zoals David Stuckler & Sanjay Basu zeggen: “Elk land zou een onafhankelijk gezondheidsagentschap van epidemiologen en economisten moeten oprichten dat het effect van het budgettaire en financiële beleid op onze gezondheid moet beoordelen.” *

    * David Stuckler & Sanjay Basu, “How Austerity kills”, New York Times, 12 mei 2013

  • Het paviljoen van de kwaliteit

    Beeldgalerij

    De logica is simpel: hoe ouder een product wordt en hoe langer het duurt voor het aan vervanging toe is, hoe minder het wordt verkocht. Daarop werd het theoretische principe van de ‘geprogrammeerde veroudering’ uit de jaren 1930 gebaseerd. Dat pleit ervoor om goederen te produceren die zichzelf vernietigen, om zo de consumptie te voeden en de productie te ondersteunen. Gericht minder goede prestaties nastreven, dat is het credo van deze nieuwe industriële ethiek die de norm is geworden: lampen met een beperkte levensduur, gsm’s die om de twee jaar worden vervangen, printers waarin een storing al geprogrammeerd is enzovoort. Het biologische model keert terug in de technische sector, met dat verschil dat de geprogrammeerde vernietiging betrekking heeft op het functionele maar niet het materiële karakter van de voorwerpen. Een regime van opstapeling in plaats van nieuwe generaties die elkaar snel opvolgen.

  • Het paviljoen van de kennis

    Beeldgalerij

    We spreken over industriële licht- of geluidshinder, maar hoe zit het met het intellectuele afval? Hoe zit het met het in de steek gelaten onderzoek, de verbannen theorieën en gedachten, de vergeten kennis, de begraafplaatsen van de menswetenschappen, het positivisme en de geleerdheid? Wat met de duizelingwekkende massa kennisdragers in het internettijdperk: wetenschappelijke stalen en modellen, pedagogische tabellen en diagrammen, kilometers afgedrukte bladzijden, miljarden documenten op verlaten servers? Allen zullen ze ooit verouderd zijn – technisch, wetenschappelijk of ideologisch. Deze cognitieve lijken, die vroeger het summum van de vooruitgang vormden, worden vreemde voorwerpen die rondspoken in archieven overal ter wereld. Als stille slachtoffers van een ‘dubbele verdoemenis’ (die zowel voor hun inhoud als hun stoffelijkheid geldt) vernieuwen deze spectra op een readymade manier de picturale traditie van de ‘ijdelheden’.

  • Het paviljoen van de nieuwe volkeren

    Beeldgalerij

    In lijn met het denken van Elias Canetti* fascineert de massa evenzeer als ze schrik aanjaagt, door haar kracht, haar wanstaltigheid, maar ook door haar ontvlambaarheid. Nu neemt ze meer dan ooit industriële proporties aan, met een massaal verbruik en tonnen afval als gevolg. Overproductie, overbevolking, grenzeloze accumulatie van rijkdom en armoede … de grote massa bepaalt tegenwoordig de schaal van de wereldwijde gelijktijdigheid. Maar deze massa is vooral een levensvoorwaarde. Zoals de natuurkundige Erwin Schrödinger, die zich vragen stelt bij de massa aan het werk in de natuur, uitlegde, wordt de onmetelijke hoeveelheid atomen van de materie gerechtvaardigd door de noodzaak om statistisch het gedrag van een van nature onrustige en chaotische verzameling te leiden om zo effectieve verschijnselen te genereren. Net daarom raken deze functionele massa’s aan het sublieme, dat Kant heeft benoemd als een onevenredigheid, als iets wij niet kunnen vatten, noch met onze blik noch met ons verstand. En dus blijven de massa’s vormeloos en angstaanjagend.

    * Masse und Macht / ‘Crowds and Power’ (1960), vertaling Robert Rovini, ed. Gallimard, coll. Tel, 1966

  • Het paviljoen van de verdrongen herinneringen

    Beeldgalerij

    De postmoderne verering van het heden en de nabije toekomst veegt de oorzakelijke verbanden onder de mat en bevordert het geheugenverlies. De recente discussies over sociale ongelijkheid, nationale identiteit, religie, gemeenschapszin of immigratie schuiven duidelijk een spectrum terzijde dat zo reusachtig is dat we het niet meer kunnen waarnemen. Dit trauma met chronische gevolgen gaat in de collectieve verbeelding te werk als een kiezelsteentje in onze schoen. Politieke vergetelheid of algemene alzheimer? De ideologische en structurele erfenis van de koloniale geschiedenis, een blinde vlek die overal sporen heeft nagelaten, blijft op kwetsende maar onbewuste wijze het heden kwellen zolang we weigeren om ze te identificeren en in ons op te nemen.

  • Het paviljoen van de nieuwe talen

    Beeldgalerij

    Taal en communicatie volgen de sociale structuur op het vlak van mobiliteit, standaardisering en technologische omwentelingen. Terwijl er elke dag inheemse talen verdwijnen ten voordele van veralgemenende internationale dialecten (de ‘globish’ met commercieel doel), worden er nieuwe talen ontwikkeld die eerder door een minderheid worden gebruikt en niet langer verbonden zijn aan een geografisch gebied maar wel aan grensoverschrijdende subculturen. Denk maar aan sms-taal, leetpeak, chatspeak, de taal van de voorsteden, de codetaal van drugsdealers, illegalen en terroristen, nieuwe soorten slang. Twee voorbeelden die zich elk aan een kant van het spectrum bevinden, worden hier belicht. De wanhopige zoektocht naar een universele taal om de volgende generaties op de hoogte te brengen van de stortplaatsen van nucleair afval. En een ‘dialect’ van persoon tot persoon, waarbij het lichaam en sokken worden gebruikt om op afstand te communiceren tussen de gevangenis en de buitenwereld. Twee radicale vereenvoudigingen van communicatie ingegeven door noodzaak en urgentie.

  • Paviljoen van de uitsluiting

    Beeldgalerij

    De nieuwe industriële tendens: na het produceren om te vernietigen (de geprogrammeerde veroudering), inrichten om uit te sluiten. De bewegingsvrijheid van lichamen beperken, ze tegenhouden, verplaatsen: dit zijn de strategieën van wat we tegenwoordig het antidaklozen-, anti-jongeren- of antiverslaafdenmeubilair in de publieke ruimte noemen. De toegang gevaarlijk, moeilijk of ongemakkelijk maken; een liggende houding onmogelijk maken; overal licht voorzien (mogelijkerwijs blauw zodat de aders niet kunnen worden gevonden); regelmatig sproeien; ultrasone tonen die alleen hoorbaar zijn voor mensen jonger dan 20 … Er zijn erg veel creatieve oplossingen om de publieke ruimte in een keurslijf te dwingen en te verhinderen dat ze wordt aangepast. Stuk voor stuk oplossingen die zijn gebaseerd op de logica van een discreet sociaal sadisme.

  • Paviljoen van de doorbraken in de muren

    Beeldgalerij

    Elke verdediging kent haar zwakke plek, elk obstakel is te ontwijken en elke grens heeft haar tunnel. In het kader van afgebakende territoria en de controle op migratiestromen, waarbij de verplaatsing van goederen voorrang krijgt boven de verplaatsing van mensen, stellen we nieuwe vrijheden vast, zowel illegale als ambachtelijke. Er heerst een algemeen regime van uitwegen, vluchtroutes en oncontroleerbare uitbarstingen: een complex en fascinerend netwerk van onzichtbare stromen met heroïsche, pathetische en tragische accenten.

  • Paviljoen van het bestaan en de schijn

    Beeldgalerij

    Dealers steken elkaar de loef af met de vernuftige manieren waarop ze hun waar vermommen, die ondanks de beperkte inhoud soms zo gesofisticeerd zijn dat je er een soort van ambachtelijke trots meent in te bespeuren. Hier primeert de intelligentie op de moraal; de ingrepen kun je bijna artistiek noemen. Transformatie van de materie, illusies, vermommingen, maar ook het spel van gezichtsbedrog dat is overgenomen van de traditie van valse perspectieven en de trompe-l’oeil. De privécollectie van ‘Madame Juana Marie’, waarvan hier een staal wordt voorgesteld, is uniek ter wereld en bevat duizenden voorwerpen met een dubbele functie. Stuk voor stuk ontworpen door deze ingenieurs ‘in de luwte’. Een staalkaart van middelen die exemplarisch en doordeweeks zijn (want ze mogen nooit worden onthuld) en die hun intellectuele waardigheid uit het gebrek aan materialen halen.

  • Paviljoen van de handel

    Beeldgalerij

    De wet van vraag en aanbod, motor van het vrijhandelssysteem, geldt ook bij de handel in illegale producten. Alles wordt verkocht en gekocht, vooral dat wat verboden of beperkt wordt en dus zeldzaam is. Medicinale drugs, namaak, dieren, voeding, organen, chemische bestanddelen, gevaarlijke stoffen, afval, mineralen: wereldwijd profiteren onzichtbare markten van de vrije handel en de e-commerce. Elk product heeft zijn tegenhanger op de illegale markt, met eigen codes, prijzen en alternatieve netwerken. Net zoals in de legale economie zijn deze markten onderhevig aan trends, naargelang de wetenschappelijke ontwikkelingen en nieuwe commerciële kansen. De grenzen tussen legaliteit en illegaliteit vervagen: het ene verboden product is elders wel toegelaten; wat vroeger wel mocht, is nu verboden. Illegaal verkregen materialen worden discreet opgenomen in de circuits van de klassieke productie: directe banden tussen de troebele diepten en het oppervlak van de economische wereld.

  • Paviljoen van de natuurgeschiedenis

    Beeldgalerij

    De dierenhandel is tegenwoordig de op drie na grootste wereldwijde illegale markt, na de handel in verdovende middelen, de mensenhandel en de handel in namaakproducten*. Ivoor, wilde dieren, zeldzame vogels, hoorns van de neushoorn, vlees, huid en pels: het is een globale en goed georganiseerde markt in volle expansie, die de schaal van het stropen om te overleven ver heeft overschreden. De prijs van de hoorn van een neushoorn heeft de grens van 60.000 USD per kg bereikt. Twee keer de prijs van goud of platinum en dus waardevoller op de zwarte markt dan diamanten of cocaïne. Om slachtingen te voorkomen, vergiftigt men de hoorn van levende dieren of zaagt men hem af. Uit voorzorg verwijdert men zelfs al de hoorns van opgezette dieren in natuurwetenschappelijke musea. Zelfcensuur ingefluisterd door ontsteltenis over deze nieuwe vorm van geweld.

    * Bron: WWF rapport, ‘De strijd tegen illegale handel in wilde dieren’, 2011

  • Paviljoen van de regressie

    Beeldgalerij

    Het ideaal van een lineaire vooruitgang van de beschavingen heeft de moderne wereld gevoed. We dachten dat fysieke en intellectuele emancipatie, vrijere zeden, de vrijheid van het individu, de erkenning van verschillen en seksuele gelijkheid fases waren in een natuurlijke gang van zaken die we niet konden tegenhouden.

  • Paviljoen van de kunst

    Beeldgalerij

    Ook kunst is een goed dat niet aan de zwendel ontsnapt: vervalsingen, diefstallen, heling, plundering, speculatie en illegale netwerken. Zelfs op de officiële kunstmarkt vind je grijze zones en duistere praktijken. Er ontstaan nieuwe legale netwerken die er alles aan doen om wat tot nu toe uniek was voor een kunstenaar te mechaniseren en systematiseren, om zo de smaak te standaardiseren. Zo vervaagt de grens tussen industrie, handel, kunst en ambacht. Dit gebeurt onder andere in Dafen, een dorp in China dat zich gespecialiseerd heeft in kopieën van kunstwerken. Via het internet verkopen ze handgemaakte kopieën van meesterwerken tegen voorwaarden waar geen concurrentie tegen opgewassen is. Hier ziet u de nagemaakte versies van enkele emblematische meesterwerken uit de moderne en hedendaagse kunst.

  • Paviljoen van de controle (zentuin)

    Beeldgalerij

    Toezicht, controle en beveiliging – vroeger het privilege van de autoriteiten – zijn grotendeels ‘gedemocratiseerd’. De burgerspionage profiteert van de combinatie van camera’s, informatica en plaatsbepaling per gps, en boogt sinds de gebeurtenissen van 11 september 2001 op een soort van morele steun. Het imperium van het beeld biedt zoveel mogelijkheden dat we niet weten of we het nu een overwinning of terrorisme moeten noemen. In het kader van nieuwe angsten worden volop individuele en collectieve oplossingen ontwikkeld die gebruikmaken van artefacten en trompe-l’oeil. Terwijl cameratoezicht al gemeengoed is in de steden, creëren alarmen, camera’s, micro’s en RFID-chips een nieuw urbanisme dat een algemene controle nastreeft.

  • Paviljoen van het Darknet

    De neutraliteit van het net of van het netwerk is een basisprincipe van het internet dat alle discriminatie uitsluit ten opzichte van de bron, de bestemming of de inhoud van de informatie die via het netwerk wordt verzonden. Maar recente technologische ontwikkelingen lijken een einde te maken aan deze kenmerkende openheid van het internet. Een belangrijke techno-economische en sociaal-ethische uitdaging van onze tijd.

  • Paviljoen van de rampen